Gönderen Konu: Yönetimde İnsan İlişkileri  (Okunma sayısı 1836 defa)

sehzadeyavuz

  • Ziyaretçi
Yönetimde İnsan İlişkileri
« : Eylül 26, 2006, 01:19:53 ÖS »
Yonetimde insan iliskileri

Atilla Filiz
Mak.Muh.(MBA)
ATI Muhendislik Egitim Yon. Danismanlik
atifil@yahoo.com

Basta isletmeler olmak uzere, her turlu resmi ve ozel kurulusun yonetiminde egemen olmaya baslamis olan cagdas egilimler arasinda ozellikle su ikisi buyuk onem tasimaktadir;

Cagdas isletmeler ve kuruluslar cesitli cikarlarin carpistigi bir politika alani niteligi kazanmistir.

Cagdas isletme ve kuruluslarin yonetiminde sermayeden cok, insan ogesi ve dolayisiyla insan iliskileri daha cok one gecmistir.

Yonetici hedeflere insan ogesinin yardimiyla ulasir. Hicbir yonetici emrindeki insanlarin veya isbirligi yaptigi kisilerin yetenek ve arzularinin otesinde bir basari saglayamaz. Bu nedenle insanlari motive etmesi,davranisini muessesenin yararina gore degistirmesi , caba ve faaliyetlerini ise ve amaca dogru yoneltmesi gerekir. Bunun icinde yerine ve zamanina gore onlari inandirmasi , kontrol altinda tutmasi, odullendirmesi ve gerektigine cezalandirmasi gerekir.

Yonetimde insan iliskilerinin basinda gelen

Insan faktorunun onemi ile birlikte

Isgorenin tutum ve davranisina etki eden faktorler,

Isgoren iliskilerini etkileyen Isveren tutum ve davranislari

Isgorenle yonetim arasindaki iletisim konulari da onem kazanmistir.


I- YONETIMDE INSAN FAKTORUNUN ONEMI :


Birinci dunya savasina kadar insan ogesi uzerinde pek durulmamis, isveren ve isciler arasindaki iliskilerde surekli bir guvensizlik orami soz konusu olmustur. Savas sirasinda ve sonrasinda isci isveren temsilcilerinin ortak konularda calismalari guvensizligi ortadan kaldirmis ve isbirligi kurma geregi ortaya cikmistir. ; orgutun bir sosyal sistem oldugu ve insanin sosyal sistemin en onemli etmenini olusturdugu gorusu gelismis ve benimsenmistir. Insan sorunlarinin uretime engel oldugu ve bu nedenle de bu sorunlarin giderilmesi geregi uzerinde durulmaya baslanmistir. Bu arastirmalarin ve gelismelerin sonucu olarak yeni yonetim anlayisi Insan iliskileri uzerinde durmustur.


Insan iliskilerini; iscinin uygun bir ise yerlestirilmesi,isci ile hem yonetim hem de calisma arkadaslari arasindaki iyi iliskilerin kurulmasi ve boylece calisma isteginin artmasi sonucu uretimin yukselmesini saglanmak olusturmaktadir.


II- YONETIMDE ISGOREN TUTUMUNA ETKI EDEN FAKTORLER:

Tutum denilince bireyin belirli bir kimse ya da durum karsisinda kendine ozgu bir bicimde tepki gosterme egilimi anlatilmaktadir. Bir baska deyisle bireyin bir kisi veya olayda tepki gosterme durumudur.


Bireysel tutumlar, gecmis yasanti deneyim ve inanclarin bir sonucudur. Tutumlara, yasanilan cevre , cinsiyet,yas egitim, kisinin inanclari ve kisisel ozellikleri etki eder. Tutumlari sekillendiren inanclardir. Bu yuzden tutumlarin degistirilmesi, inanclarin degistirilmesine baglidir.


Insan davranislarini, ozellikle calisma ortamindaki davranislarini, ihtiyaclari ve isle ilgili beklentileri etkilemektedir.


A-IHTIYACLAR

A..Maslov’a gore ihtiyaclar onem derecesine gore soyle siralanirlar:


Fizyolojik ihtiyaclar,


Korunma


Sevgi


Kendine deger verme


Kendini gerceklestirme


Bu ihtiyaclarin biri doyurulmadikca, digeri ortaya cikmaz. Insanlarin calisma ortamindaki iliskilerinde sevgi, kendine deger verme ( saygi gorme) ve kendini gerceklestirme, yeteneklerini ortaya koyma ihtiyaci en fazla etkili olanlardir. Bir isyerinde, isgorenin insanlari sevme ve sevilme ihtiyacinin doyurulmamasi uyumsuzluga neden olur. Kendine deger verme veya saygi duyma ihtiyaci karsilanmadiginda guvensizlik, gucsuzluk duygusu olusur. Isgoren yeteneklerine uygun bir is yapmiyorsa bu durum onda hosnutsuzluk ve tedirginlik yaratir. Yeteneklerine uymayan, anlamsiz islerle ugrasan kimi ustun yetenekli kisilerde, bikkinlik,yasamla olan baglarda gevseme, govdesel-dusunsel gerilme gibi belirtiler gorulur.


Is yerleri bu ihtiyaclari doyuracak sekilde duzenlendiginde, isgoren de uyumlu, guvenli, ve huzurlu olacak bu durum isgorenin davranislarina olumlu yonde katki yapacaktir.


B-ISLE ILGILI BEKLENTILER:

Ise baslama : Tum insanlar gibi calisanlarda, bir grubun uyesi olmak, ona baglanmak ihtiyaci duyarlar. Ise yeni giren isgorenlerin karsilanis bicimi, is konusunda aydinlanmasi calisma arkadaslariyla tanistirilmasi ise karsi ilk izlenimlerin yonunu belirler. Daha ise ilk baslayista olumlu izlenim edinen isgoren, gerek yonetim, gerekse arkadaslariyla iliskilerinde olumlu bir tutum icine girecektir.


Isin isgorene uymasi - Is doyumu: Personelin ise uyumunun saglanmasi isin gerektirdigi nitelik ve yeteneklerin isi yapan kisinin sahip oldugu nitelik ve yetenekler arasinda bir uygunlugun bulunmasini isi yapan kisinin isinden tatmin duymasini ve isinde daha verimli olmasi ile ilgili faaliyetleri kapsar. ‘’ Orgutlerdeki arastirmalar, isgorenlerin dar sinirlar icinde tek duze calismalarinin onlarda bircok psikolojik ve toplumsal davranis bozukluklari yarattigini; yaraticilik gucunu buyuk oranda yok ettigini, cevresi ile iliskilerinde bozulma oldugunu ortaya cikarmistir.’’


Is doyumsuzlugu : Isgorende tatminsizlik, huzursuzluk ve isteksizlik yaratir. Is doyumsuzlugu daha gizli bicimlerde verimsizlik, isi yavaslatma , disiplin sorunlari ve diger orgutsel sorunlarin ardinda yer alir.


Is doyumsuzlugu yakinmalara da neden olmaktadir. Yakinma isgorenin gorevi ile astlari ve ustleri arasindaki hosnutsuzluktur. Ister toplu ister bireysel olsun yakinmalar degerlendirilip cozulmedikce, daha buyuk sorunlara yol acmasi kacinilmazdir.


Ucret : Kisinin verimini artirmada tesvik unsurlarinin basinda ucret gelir. Calisan insan , sadece kendisini ve ailesini gecindirecek asgari duzeyde ucretle yetinmez. Daha rahat ve iyi bir yasam, alinan ucretle mumkun olacaktir. Bu nedenle de tum calisanlar dikkatlerini ucret konusunda toplarlar. Bu yuzden verimi dogrudan etkileyecek bu unsurun dikkate alinmasi onemlidir. Isgorenle yonetim arasinda iliskilerin iyi olabilmesi, bir bakima kisinin emeginin karsiligini almasi ve kendini guvencede hissetmesi ile yakindan ilgilidir.


Yonetim ucret politikalarini belirlerken adil olmalidir. Ne hak edilenden az, ne de cok verilmelidir. Cunku; her iki durumda isgoren de denksizlik duygusu yaratir.


Moral : Kisaca bir insana veya insan grubuna hakim olan iklim veya atmosferdir diyebiliriz. Dusuk ve yuksek moral duygularinin ortaya cikmasinda en onemli etken; belli bir grup veya kisi ile olan beseri iliskilerin gelistirilmesi bicimidir.

Basarili ve etkili bir personel politikasi orgutteki moral degerlerini onemli olcude etkiler, Iyi bir moral isbirligi, canliligi ve olumsuzluklara direnmeyi saglar. Aksi durumda karamsarlik, isbirligi yoklugu ve surtusmelere yol acar.


Calisma ortami : Isverenin calistigi ortamin fiziksel ozelliklerini ( gurultu sicaklik vs.) isin icerigini ve calisma saatlerini kapsar. Yonetimin isgorene iyi ve saglikli bir calisma ortami saglamasi hem uretim hem sosyal ve insancil acidan onemlidir. Boyle bir ortamda isgoren kendisine deger verildigi ve saygi duyuldugu Insanca yaklasildigi duygusunu duyacaktir.


III- ISGOREN ILISKILERINI ETKILEYEN ISVEREN DAVRANISLARI :


Bilgi Verme : Isgorenler, calistiklari orgutun amaci, calisma kosullari ve yapilan degisikliklerden haberdar olmak isterler. Isgorenin ihtiyac duydugu bilgilerin verilmesi ; isin duzgun yurutulmesi, karisikliklarin ve yanlis anlasilmalarin olmamasi ve iliskilerin saglikli yurumesi icin gereklidir.


Yoneticiye Guven Duyma: Bunun icin yoneticinin samimi olmasi ve isgorenin kendisini tanimasina firsat vermesi gerekmektedir.


Emrin Verilisi : Emri vermede onemli olan; emri vermek degil, onu benimsetmektir. Emrin verilis bicimi, yerine getirilmesinde onemli bir etkendir. Bu nedenle emirler acik, anlasilir isgorenin bilgi yetenek ve uzmanlik alanina uygun ve birlikte caba gostermeyi saglayacak bicimde verilmelidir.


Istikrarli Disiplin : Disiplin ,cezalandirmadan cok, kurallari benimsetme, dogru yapilanlari destekleme seklinde olmalidir. Isgorenin hangi durumlarda desteklenecegini bilmesi, guvenli olmasini saglar.


Yonetime Katilma : Isin planlanmasinda o isi yapan isgorenin fikrini alma, hem sorumlulugun bilinmesinde hem de isin duzenli, severek ve doyumlu yapilmasina imkan verir.

IV- YONETIMLE ISGOREN ARASINDAKI ILETISIM :


Iletisim, “ Bir bireyden digerine bilgi ve anlayisin aktarilmasi, anlamin paylasilmasidir ve yoneticinin islerini yonetmek icin baskalarina ulasma surecidir.”

Iletisim, insanlarin birbiriyle iliski kurma aracidir. Iletisimin onemli bir ozelligi her zaman en az iki kisi arasinda oldugudur. Iletisimde bir gonderici birde alici ogeleri vardir. Gondericinin mesaji alindiginda iletisim tamamlanmis olur. Ancak; alicidan gondericiye geri besleme yapildiginda bu iki yonlu iletisimi olusturur. Bu tur bir iletisim etkili bir iletisim icin gereklidir.


Mesajin alinmasi , anlamlandirilmasi ve eyleme gecirilmesiyle iletisim tamamlanmis olur. Ancak orgutlerdeki iletisim surecinde mesajin kabul edilmesi ve geri besleme onem kazanir.


Iletisim tum insan ve grup iliskilerinde onemlidir. Onlarin kisiliklerini, deger yargilarini,dusuncelerini anlamayi saglar.


Iletisim Araclari:


Dil : Tum insanlarin sozlu veya yazili kullandigi iletisim aracidir. Isyerlerinde sozlu iletisim daha cok kullanilir.


Resimler : Daha cok sozlu iletisime yardimci araclardir. Isletmelerde sikca kullanilir. Bunlar tablolar, grafikler, haritalar seklinde olabilir.


Eylem ( Sozsuz Iletisim ) : Yapilan her hareket yorumlandigi surece bir iletisim aracidir. Eylemde bulunmasa bile bir iletisim yoludur.


Beden Dili : Sozlu iletisime yardimci bir yoldur. Calisma ortaminda ozellikle yuz ve eller beden dilinin onemli unsurlaridir.


Yoneticiler baskalari ile calistiklarindan tum isler ancak iletisim yoluyla digerlerine aktarilmaktadir. Isgorenler de istek ve sikayetlerini, onerilerini yine iletisimle ust kademelere iletmektedirler. Guven calisanlar arsindaki iletisimde onemlidir. Guvensizlik insanlar arasindaki bilgi akisini engeller.


Orgutlerde ve isyerlerindeki iletisimin surekli ve etkili olabilmesi icin, mesajlarin acik ve anlasilir olmasi, alicinin mesaji iyi dinlemesi ve karsilikli guven onemli ve gereklidir.


Bugun artik isletmelerde insan faktorunun onemi, onlari isteklendirme ile basariya gidilecegi, aciklik ve guven duygusunun yonetimde basarinin temeli oldugu yaygin bir sekilde kabul gormustur


Insana verilen deger arttikca isgucunun verimi, yaptigi isin kalitesi ve isletme icin yaptigi ozveriler de artacaktir. Bu da insanlarin daha fazla onemsendigi, goruslerine deger verildigi , beklentilerinin karsilandigi bir yonetim anlayisi ile saglanabilecektir.


KAYNAKCA ;


Basaran, Ibrahim .Ethem. Orgutlerde Isgoren Hizmetlerinin Yonetimi. Ankara A.U. Eg. Bilimleri Yay., 1985

Eren, Erol. Yonetim Psikolojisi. Istanbul Meter Matbaasi, 1979.

Mihcioglu, Cemal. Yonetimde Insan Iliskileri. Ankara, A.U. Siyasal Bilgiler Fak. Ve B.Y.Y.O Basimevi,1985.

Tosun, Kemal. Isletmelerde Insan Davranisi. Istanbul matbaasi 5. Baski 1977.


Kaynak Elektrik Temmuz 2002 S.159

Kaynak Elektrik Subat 2003 Sayi 166
« Son Düzenleme: Şubat 01, 2007, 02:04:17 ÖS Gönderen: mtcanbay »

PDR forum.net

Yönetimde İnsan İlişkileri
« : Eylül 26, 2006, 01:19:53 ÖS »

 


Facebook Comments